Ocena jako weryfikacja umiejętności czy najłatwiejsze narzędzie upraszczające?

W ogólnym rozumieniu ocena to opinia kogoś o czymś, nota, która dawana jest uczniowi, jak również ocena wartości czegoś. Te trzy na pozór odrębne znaczenia wiele łączy. W każdym z nich spotykamy się z mierzalnym i nazywalnym określeniem wartości, kompetencji czy walorów danego działania. Można powiedzieć, że ktoś na kogoś oddziałuje lub mierzy efekty jego poczynań. Z ocenami spotykamy się na co dzień – wszystkiego rodzaju stereotypizacje są formą oceny, uproszczenia, skrótu myślowego. Sami podlegamy ocenie, jednocześnie sięgając po nią, gdy określamy innych. Ocenianie to element interakcji i istotny element komunikacji.

Mamy wiele rodzajów ocen, na wielu płaszczyznach się one sprawdzają. Pracodawca ocenia pracowników – mierzy ich efektywność, jak i kompetencje. Ocena może dotyczyć jakości kształcenia, czy efektów studentów. Opinia rzeczoznawcy to również ocena. Każdy z nas codziennie dokonuje oceny organoleptycznej. Badamy dany obiekt za pomocą naszych zmysłów – wzroku, węchu, smaku i dotyku. Analiza sensoryczna obiektu może wiele o nim powiedzieć. Przykładowo – konsumujemy posiłek, wtedy również dokonujemy analizy organoleptycznej. Główny Inspektor Pracy może dokonywać oceny ryzyka zawodowego. Dzięki czemu chronione jest życie pracowników w miejscu pracy. Jak widać oceny dotyczą różnych materii i osób, przybierają również specyficzne dla danego przypadku formy.

Przyjrzyjmy się ocenie jakiej musi dokonywać rzeczoznawca. Ekspertyza tego rodzaju wymaga wiele profesjonalizmu, wiedzy i doświadczenie. To nie lada wyzwanie. W przypadku ekspertyzy rzeczoznawczej dotyczącej identyfikacji pojazdu, niezbędny jest dostęp do baz danych producentów, by móc sprawdzić wiarygodność parametrów. Identyfikacja pojazdu, z dokładnym wskazaniem daty jego produkcji jest konieczna. Tutaj sprawdza się wiedza rzeczoznawców. Pomogą nam oni w uniknięciu kupna auta, pochodzącego z kradzieży. Laik nie jest w stanie rozpoznać czy numery nadwozia zostały sfałszowane, rzeczoznawca natomiast jest w stanie to zweryfikować i ustrzec przed zakupem niewłaściwego pojazdu. Wycena wartości pojazdów to kolejna ważna czynność. Wiarygodna i szybka wycena wymaga obszernych umiejętności.

Po co konsumentowi opinia rzeczoznawcy? Zamówiona opinia u eksperta często ma kolosalne znaczenie w sądzie, gdzie musimy dochodzić swoich praw. Sprzedawcy często sięgają po opinie rzeczoznawcy, by odrzucić reklamację złożoną przez konsumenta. Często to słowo przeciwko słowu. Reklamacja jest zawsze uznawana wtedy, gdy produkt już w chwili zakupu posiadał wadę, jednak mogła ona uwidocznić się później. Jeśli jednak powodem usterki jest nasze zaniedbanie i nieprawidłowe korzystanie z produktu, wtedy nie możemy liczyć na żadne odszkodowanie czy uznanie reklamacji. W takich rozterkach głos zabierają właśnie rzeczoznawcy, którzy muszą zadecydować na jakiej zasadzie doszło do uszkodzenia produktu. Jeśli sprawa wkroczy na drogę sądową, wtedy co do zasady, to konsument musi przedstawić opinię rzeczoznawcy, gdyż to on chce odzyskać czy uzyskać korzyści materialne. Istnieje również coś takiego, jak domniemanie niezgodności towaru z umową. Ciężar dowodu przerzucany jest na sprzedawcę, gdy usterkę konsument zgłosi w terminie sześciu miesięcy od dnia wydania towaru. Wtedy to sprzedawca musi uzasadnić absurdalność postulatów kupującego, a to dość trudne.

Jak widać ocena sprawdza się w wielu materiach i towarzyszy nam, co dnia. Jest środkiem wyrazu naszych odczuć, ale i stanowi swoistą regulację. Dzięki ocenie porządkujemy i hierarchizujemy.